Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις της νεολαίας, κυρίως στη Γαλλία με τη γνωστή παράδοση, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, υπήρξε η αφορμή αναλύσεων και συζητήσεων για τις αιτίες αυτού του νεανικού ξεσηκωμού.
΄Ετσι, το σύνολο των προβλημάτων και των κρίσεων της εποχής μας, από τους πολέμους στη γειτονιά μας, μέχρι το στεγαστικό ζήτημα, τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το μεταναστευτικό, αλλά και την υποβάθμιση της εκπαίδευσης, θεωρήθηκαν ως το εκρηκτικό μίγμα που δημιούργησε το κοινωνικό φαινόμενο.
Η βαθύτερη όμως αιτία -πιστεύω- πως είναι η ανησυχία και η ανασφάλεια της ευρωπαϊκής νεολαίας για το μέλλον της, η δύσκολη προοπτική που διαγράφεται γι’ αυτήν και η συνείδηση πως βρισκόμαστε ήδη σε μεταβατική εποχή κοσμογονικών μεταβολών, που αδυνατεί το κοινωνικό σύστημα να αντιμετωπίσει. Η τεχνητή νοημοσύνη, οι αλγόριθμοι, τα κοινωνικά δίκτυα, η διαφαινόμενη νέα γεωπολιτική και τα επακόλουθα όλων αυτών κλονίζουν τις παραδοσιακές βεβαιότητες και «σταθερές».
Στην πατρίδα μας, η κινητοποίηση της νεολαίας υπήρξε περιορισμένη σε σχέση με άλλες χώρες, με προβολή εκπαιδευτικών και οικονομικών κυρίως αιτημάτων, χωρίς όμως να μπορεί κάποιος να προδικάσει τις μελλοντικές εξελίξεις.
Οι διαφορές των νεανικών κινητοποιήσεων στην Ελλάδα, σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, είναι αρκετές και ευδιάκριτες. Στον τόπο μας, η καθοδήγηση και ο έλεγχος των κινητοποιήσεων από συγκεκριμένα κόμματα, η κόπωση των «καταλήψεων», η νεανική ενημέρωση και η έκφραση δια μέσου των κοινωνικών δικτύων, μαζί με τη συνδικαλιστική αναξιοπιστία, έφεραν την απουσία μαζικότητας. Από την άλλη, ας μην ξεχνάμε την πρωτοφανή ένταση, με πρωτοστάτη τη νεολαία, που κυριάρχησε στην πατρίδα μας στην περίοδο 2008-2014 και την παγκόσμια αίσθηση από τα τότε γεγονότα, όπως και τις συνέπειές τους, που φθάνουν μέχρι τις ημέρες μας.
Στις ευρωπαϊκές χώρες, αντίθετα, ο ρόλος των κομμάτων στις νεανικές κινητοποιήσεις είναι περιορισμένος. Η έναρξη, η λήξη των δράσεων, όπως και τα αιτήματα αποτελούν υπόθεση της νεολαίας , χωρίς αυτό να σημαίνει πως δε γίνεται προσπάθεια ποδηγέτησης και εκμετάλλευσης από τα κόμματα. Η διόγκωση και η συσσώρευση των προβλημάτων στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και κυρίως στη Γαλλία, μαζί με την αυτονομία της νεανικής δράσης, δημιούργησαν τη μαζικότητα στις κινητοποιήσεις και την προσδοκία θετικού αποτελέσματος.
Ας έρθουμε όμως στα δικά μας. Κανένας δεν πρέπει να παρασυρθεί από την πρόσφατη και σχετική υποτονικότητα των κινητοποιήσεων. Τα προβλήματα που βιώνει η νεολαία μας είναι πρωτοφανή και ίσως τα σοβαρότερα από κάθε άλλη εποχή. Η αναχρονιστική και η υποτιθέμενη «δωρεάν» εκπαίδευση, η διαπιστωμένη και εκτεταμένη διαφθορά, η αδυναμία των θεσμών, οι δυσκολίες στην επαγγελματική αποκατάσταση και τα γενικά οικονομικά προβλήματα, προκαλούν άγχος και ανασφάλεια στη νέα γενιά για το μέλλον της, που προβλέπεται δυσοίωνο.
Επομένως, δεν είναι δυσεξήγητη η διογκωμένη και αντισυστημική συμπεριφορά πολλών νέων μας, η υιοθέτηση ακραίων πολιτικά θέσεων, η εκτεταμένη αποφυγή της συμμετοχής στις εκλογικές διαδικασίες και η πρόκληση κοινωνικής έντασης.
Συμπερασματικά, η κινητοποίηση της νεολαίας στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως και στην Ελλάδα, ασφαλώς έχει, για κάθε χώρα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Η βασική αιτία όμως είναι είναι τα οικονομικά προβλήματα, η απειλή για το «κοινωνικό κράτος», η ανασφάλεια, που νιώθει η νεολαία για το μέλλον της και η αδυναμία του συστήματος να ανταποκριθεί στις κοσμογονικές μεταβολές.
Επομένως, η απόλυτη προτεραιότητα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και στην Ελλάδα επιβάλλεται να είναι η ουσιαστική φροντίδα για τη νέα γενιά, με στόχο τη δημιουργία βέβαιου και ασφαλούς μέλλοντος. Και προς την κατεύθυνση αυτή οδηγούν η σύγχρονη εκπαίδευση και το αμέριστο ενδιαφέρον για την οικονομική και επαγγελματική προοπτική της νέας γενιάς. Κυρίως, όμως, φαίνεται πως έφθασε ο καιρός για την ανασυγκρότηση των κοινωνιών μας, με στόχο να γίνουν αυτές πιο δίκαιες και πιο ανθρώπινες.
