Με μεγάλη συχνότητα, μέσα ενημέρωσης, εκπρόσωποι φορέων, κυβερνητικοί παράγοντες και πολιτικοί, αλλά και διεθνείς προσωπικότητες, όπως ο Εlon Musk, αναφέρονται στο δημογραφικό, ως το μείζον πρόβλημα της Ελλάδος, το οποίο, αν δεν αντιμετωπισθεί άμεσα, θα οδηγήσει στη μεγάλη συρρίκνωση του Ελληνικού πληθυσμού, με όλα τα παρεπόμενα.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της συρρίκνωσης, σύμφωνα πάντα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για το 2025, στις 65.000 γεννήσεις αντιστοιχούν 122.000 θάνατοι. Δηλαδή, κάθε χρόνο η απώλεια πληθυσμού φθάνει στο μέγεθος μιας μεσαίας πόλης μας. Προφανώς, το πρόβλημα βρίσκεται ή πρέπει να βρίσκεται στο επίπεδο του εθνικού συναγερμού.
Είναι αλήθεια πως για την αντιμετώπιση του δημογραφικού μας προβλήματος προτείνονται και λαμβάνονται οικονομικά μέτρα, τα οποία όμως από μόνα τους δεν μπορούν να αντιστρέψουν την κατάσταση. Κι αυτό, γιατί το πρόβλημα είναι σε ένα βαθμό οικονομικό, κυρίως όμως είναι ζήτημα αλλαγής συνηθειών, νοοτροπίας, κοινωνικής κουλτούρας και αντίληψης για τις αξίες και τη φιλοσοφία της ζωής.
Το μέγεθος της αλλαγής νοοτροπίας συνδέεται άμεσα με την πληθυσμιακή συρρίκνωση και αποτυπώνεται στατιστικά, με τον ανησυχητικό αριθμό των διαζυγίων και των αμβλώσεων. Σύμφωνα, λοιπόν, με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 και για κάθε 100 γάμους, κάθε μορφής, αντιστοιχούν 42,4 διαζύγια. Μάλιστα το 82% των διαζυγίων είναι συναινετικά και το 66% αφορά σε παντρεμένους πάνω από 10 χρόνια.
Σχετικά με τη διακοπή κύησης και τις αμβλώσεις στην Ελλάδα δυστυχώς δεν υπάρχει (!) ενιαίο, κεντρικό, ψηφιακό μητρώο.΄Ομως, επιστημονικές εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό των αμβλώσεων στο τεράστιο μέγεθος, από 40.000 μέχρι 140.000. Η διακοπή κύησης πραγματοποιείται σε δημόσια νοσοκομεία (αν ο γιατρός δεν προβάλλει θέμα συνείδησης ή πεποίθησης) και σε ιδιωτικές κλινικές ή ιατρεία. Αυτό, το τελευταίο πρέπει να μας ανησυχεί ιδιαίτερα.
Η αναφορά στο αριθμητικό μέγεθος των διαζυγίων και των αμβλώσεων και η σύνδεσή τους με την πληθυσμιακή συρρίκνωση της πατρίδος μας δεν γίνεται για να εκφρασθεί αντίθεση σε ατομικά δικαιώματα, διεθνείς πρακτικές των προηγμένων χωρών ή την Ευρωπαϊκή νομοθεσία. Σκοπός είναι να καταδειχθεί η απουσία σοβαρής προνοιακής πολιτικής και κρατικής οργάνωσης στο επίπεδο της ενημέρωσης, της προληπτικής παρέμβασης και της επιστημονικής καθοδήγησης.
Η πολύμορφη στήριξη της οικογένειας- και όχι μόνο η οικονομική- ως το βασικό κοινωνικό κύτταρο, πρέπει να αποτελεί την κύρια φροντίδα κάθε οργανωμένης κοινωνίας, αν αυτή επιθυμεί προκοπή και προοπτική. Ως παράδειγμα, από την πρακτική προηγμένων χωρών μπορεί να αναφερθούν οι υπηρεσίες συμβουλευτικής και ενημέρωσης γονέων, οι σχολές γονέων, η ουσιαστική καθοδήγηση και αγωγή των παιδιών μέσα στο σχολείο και γενικά τα μέτρα πρόληψης ανεπιθύμητων καταστάσεων. Η πρόληψη είναι ευθύνη της πολιτείας και η τελική απόφαση προφανώς των ενημερωμένων, όμως, πολιτών.
Στην πατρίδα μας ,εκτός της αλλαγής νοοτροπίας και της μεταβολής των αξιών, η ουσιαστική απουσία προνοιακών δομών πρόληψης, στήριξης και ενημέρωσης, έχουν οδηγήσει στον κλονισμό του θεσμού της οικογένειας και συνακόλουθα στο τεράστιο δημογραφικό μας πρόβλημα. Θεωρητικά υπάρχουν προνοιακές υπηρεσίες του κράτους μας, των περιφερειών και των δήμων, όμως είναι ουσιαστικά ακαθοδήγητες, μη συνεργαζόμενες, βραχυκυκλωμένες στην τυπολατρία και τη γραφειοκρατία. Επομένως, είναι ουσιαστικά αδύναμες, για να στηρίξουν οικογένειες, να συμβουλεύσουν και να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.
Ασφαλώς, η οικονομική συνδρομή του κράτους στην οικογένεια και ιδιαίτερα την πολύτεκνη, με φορολογική ελάφρυνση, στεγαστική συνδρομή, δημιουργία δομών παιδικής φροντίδας, στήριξη της εργαζόμενης μητέρας και πολλά άλλα αποτελούν αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού. Δεν αρκούν όμως. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αντιμετώπιση της νοοτροπίας του «δικαιωματισμού», στην ανάπτυξη κοινωνικής ευθύνης, στην υιοθέτηση παραδοσιακών αξιών και κυρίως στη δημιουργία συνείδησης πως το κοινωνικό συμφέρον προηγείται αλλά τελικά και ταυτίζεται με το ατομικό. pan.e.nikas@gmail.com
