Τις σοβαρές ευθύνες της κυβέρνησης για την απένταξη ή τη δραστική περικοπή κρίσιμων έργων Πολιτικής Προστασίας, συνολικού ύψους άνω των 93 εκατ. ευρώ, από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναδεικνύει με Ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής Αργολίδας και υπεύθυνος ΚΤΕ Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ανδρέας Πουλάς.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην οριστική απένταξη των 13 κινητών κέντρων διοίκησης και επιτόπιου ελέγχου, προϋπολογισμού 8,6 εκατ. ευρώ, ζητώντας σαφείς απαντήσεις για την απώλεια των ευρωπαϊκών κονδυλίων, τις αιτίες εγκατάλειψης του σχεδιασμού και την ενδεχόμενη χρηματοδότηση των έργων από άλλες πηγές. Παράλληλα, καλεί την κυβέρνηση να εξηγήσει με ποιο συγκεκριμένο σχέδιο προτίθεται να ενισχύσει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, τη στιγμή που οι πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές αναδεικνύουν με δραματικό τρόπο τις υφιστάμενες αδυναμίες του.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 4 Αυγούστου 2026

ΠΡΟΣ

ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Θέμα: «Απεντάξεις έργων πολιτικής προστασίας και σημαντικές περικοπές από τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης»

Στο πλαίσιο των διαδοχικών αναθεωρήσεων του Εθνικού Σχεδίου «Ελλάδα 2.0» που εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή απεντάχθηκαν πλήρως ή υπέστησαν δραστικές περικοπές φυσικού αντικειμένου κρίσιμα έργα πολιτικής προστασίας συνολικού ύψους άνω των 93 εκατομμυρίων ευρώ.

Ως δικαιολογία για τις σημαντικές αυτές αναθεωρήσεις στον τομέα της πολιτικής προστασίας προβλήθηκαν κυρίως οι καθυστερήσεις των σχετικών διαγωνισμών, που καθιστούσαν αδύνατη την ολοκλήρωσή τους εντός των αυστηρών χρονικών πλαισίων του Ταμείου ανάκαμψης.

Οι κυριότερες περικοπές και απεντάξεις περιλαμβάνουν:

-την Εθνική Στρατηγική Διαχείρισης Κινδύνου (Μέτρο 16909): απεντάχθηκε το μεγαλύτερο μέρος ενός έργου ύψους 74 εκατομμυρίων ευρώ που αφορούσε στη δημιουργία του στρατηγικού εθνικού κέντρου διαχείρισης κινδύνου καταστροφών στα κτίρια «Άτλαντας» και «Φάρος». Το φυσικό αντικείμενο υποβαθμίστηκε από «πλήρη ολοκλήρωση» σε απλή «παράδοση μελετών» και μερικότερων φάσεων.

-την Προμήθεια Ψηφιακού και Εξειδικευμένου Εξοπλισμού: απεντάχθηκαν κονδύλια που προοριζόταν για την αγορά συγχρόνων συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, ψηφιακών εργαλείων επιχειρησιακού συντονισμού και τηλεπικοινωνιακού υλικού για το Πυροσβεστικό Σώμα.

-την Εκπαίδευση του προσωπικού: ακυρώθηκαν ή περιορίστηκαν σημαντικά τα κονδύλια που αφορούσαν εξειδικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης των στελεχών της πολιτικής προστασίας και των εθελοντικών ομάδων.

-τις Υποδομές Ανθεκτικότητας (Daniel): κατά τις διαδικασίες αναθεώρησης, ορισμένα από τα συνοδευτικά υποστηρικτικά έργα αποκατάστασης υποδομών και θωράκισης περιοχών που επλήγησαν από τα ακραία φαινόμενα μεταφέρθηκαν εκτός Ταμείου Ανάκαμψης λόγω έλλειψης χρόνου ωρίμανσης των διαγωνισμών.

Ειδικά το φιλόδοξο έργο της κατασκευής και του εξοπλισμού των 13 Περιφερειακών Κέντρων Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας (ΠΕΚΕΠΠ), το οποίο είχε παρουσιαστεί αρχικά ως το κορυφαίο έργο της νέας δομής πολιτικής προστασίας που οργανώθηκε με βάση το ν.4662/2020, απεντάχθηκε πλήρως από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το συγκεκριμένο μέτρο με τον κωδικό 16283, προέβλεπε την ολοκλήρωση και θέση σε λειτουργία ενός κέντρου σε κάθε Περιφέρεια της Χώρας μέσω ΣΔΙΤ και ακυρώθηκε λόγω πρακτικών προβλημάτων στην ανεύρεση κατάλληλων χώρων εγκατάστασης τους και έγκαιρης ολοκλήρωσης των σχετικών διαγωνιστικών διαδικασιών για την εξασφάλιση τους.

Συνέπειες της απένταξης του συγκεκριμένου σχεδίου ήταν να χαθούν 19 εκατομμύρια από το Ταμείο ανάκαμψης τα οποία προβλέφθηκαν αποκλειστικά για την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου μέτρου και τα οποία δεν διατέθηκαν σε άλλα έργα εξίσου σημαντικά για την πολιτική προστασία και να χαθούν οι πόροι για την προμήθεια του απαραίτητου τηλεπικοινωνιακού και ψηφιακού εξοπλισμού των ΠΕΚΕΠΠ.

Σε αντικατάσταση του ναυαγίου των δεκατριών ΠΕΚΕΠΠ, η κυβέρνηση μετέφερε την προσπάθεια ενίσχυσης της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας του μηχανισμού πολιτικής προστασίας στην υλοποίηση δεκατριών «Κινητών κέντρων διοίκησης και επιτόπιου ελέγχου» (SUB5, Δράση 16909) αρχικού προϋπολογισμού 8,6 εκατομμυρίων ευρώ. Αφορά στη δημιουργία και λειτουργία κινητών αρχηγείων για τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας, με σκοπό τον επιτόπιο συντονισμό των δυνάμεων σε μεγάλες φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές. Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές του «Ελλάδα 2.0» κάθε ένα από τα κέντρα αυτά θα περιλάμβανε ένα ολοκληρωμένο σύστημα δύο ειδικών οχημάτων και προηγούμενου ψηφιακού εξοπλισμού ως εξής:

-ένα κύριο επιχειρησιακό όχημα Van 4×4 ειδικά διαμορφωμένο παντός εδάφους, που θα λειτουργήσει ως ο βασικός πυρήνας διοίκησης, επικοινωνιών και πληροφορικής

-ένα συνοδευτικό όχημα υποστήριξης, που μεταφέρει τον απαραίτητο υλικοτεχνικό εξοπλισμό για τη διαβίωση και τη λειτουργία των στελεχών στο πεδίο (όπως πτυσσόμενα τραπέζια, καθίσματα, φορητά συστήματα φωτισμού και ψυγεία)

-αυτόνομες δορυφορικές και επίγειες επικοινωνίες με συστήματα 5G/LTE και δορυφορικές ζεύξεις για να εξασφαλίζεται αδιάληπτη ροή δεδομένων και διαδικτύου, ακόμα και εάν έχουν καταρρεύσει πλήρως τα τοπικά τηλεπικοινωνιακά δίκτυα λόγω της καταστροφής

-γέφυρες διασύνδεσης με εξειδικευμένο λογισμικό και υλικό που επιτρέπει την ταυτόχρονη επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών ασυρμάτων ώστε να συντονίζονται στο ίδιο κανάλι το πυροσβεστικό σώμα, η Αστυνομία, το ΕΚΑΒ και ο Στρατός

-και συστήματα live εικόνας και τηλεδιάσκεψης, με οθόνες και συστήματα λήψης για την ζωντανή παρακολούθηση της εξέλιξης των μετώπων (πχ με drones και κάμερες) και την απευθείας διασύνδεση του πεδίου με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο (ΕΣΚΕΔΙΚ) στην Αθήνα.

Τα πλεονεκτήματα της λειτουργίας των συγκεκριμένων κέντρων θα ήταν η καλύτερη γνώση του πεδίου, η ζωντανή εικόνα των επιχειρήσεων, η ταχύτητα στην λήψη αποφάσεων για προληπτικές εκκενώσεις, η αξιοποίηση των πυροσβεστικών δυνάμεων χωρίς την παρέλευση πολύτιμου χρόνου, η αυτονομία στην επικοινωνία υπό οποιεσδήποτε συνθήκες και η δημιουργία ενός αξιόπιστου κοινού καναλιού επικοινωνίας για όλες τις επιχειρησιακές δυνάμεις και τους εθελοντές

Εντούτοις, ενώ στην προηγούμενη φάση είχε επιχειρηθεί η διάσωση του έργου με την αντικατάσταση της πλήρους επιχειρησιακής ολοκλήρωσης του με την παράδοση και εγκατάσταση του προβλεπόμενου εξοπλισμού, τελικά αυτό απεντάχθηκε τον Ιούλιο του 2026, καθώς η κυβέρνηση προχώρησε σε πλήρη διαγραφή του (μέτρο 16910/ Ορόσημο 81).

Συνέπεια και του νέου αυτού ναυαγίου ήταν να χαθεί οριστικά η χρηματοδότηση των 8,6 εκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους και η πολιτική προστασία να στερηθεί οριστικά την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την επιχειρησιακή αναβάθμιση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, κάτι που όπως αποδεικνύεται από τις καταστροφικές πυρκαγιές που μέχρι σήμερα έχουν ξεσπάσει στην Αττικοβοιωτία, στο Ρέθυμνο, στην Κεφαλλονιά και αλλού στην χώρα, συνιστά αχίλλειο πτέρνα της πολιτικής προστασίας.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός:

1-Για ποιον λόγο τελικά απεντάχθηκε και το μέτρο της δημιουργίας και λειτουργίας των 13 κινητών κέντρων διοίκησης και επιτόπιου ελέγχου» (SUB5, Δράση 16909) και δεν υλοποιήθηκε ούτε καν η προβλεπόμενη με την τελευταία αναθεώρηση προμήθεια του προβλεπόμενου εξοπλισμού του;

2-Χάθηκε οριστικά η χρηματοδότηση που προέβλεπε το Ταμείο Ανάκαμψης; Σε ποιες συγκεκριμένα ενέργειες προέβη η κυβέρνηση προκειμένου να μην απενταχθούν τα προαναφερόμενα έργα πολιτικής προστασίας και γιατί τελικά φτάσαμε στην απένταξή τους και στην οριστική απώλεια των σχετικών κονδυλίων;

3-Προτίθεται η κυβέρνηση να προχωρήσει στην υλοποίηση της δράσης με εθνικούς ή άλλους πόρους (πχ. ΕΣΠΑ) ή μιλάμε για οριστική εγκατάλειψη του κυβερνητικού σχεδιασμού;

4-Πως σκοπεύει η κυβέρνηση να βελτιώσει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου μηχανισμού πολιτικής προστασίας που αποδεικνύεται προφανώς αδύναμος, όπως προκύπτει από τη καταστροφικότητα των πρόσφατων πυρκαγιών;

Ο ερωτών βουλευτής
Ανδρέας Πουλάς