H εξέλιξη του πληθωρισμού, που βρίσκεται σε κομβικό σημείο λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας, θα είναι το κλειδί για το ποσοστό αύξησης των συντάξεων που θα χορηγηθούν σε 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους λίγο πριν από τα Χριστούγεννα.

Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο ετήσιος πληθωρισμός θα κλείσει στο 3,5%, ενώ έγκριτοι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι ανοδικοί, με αποτέλεσμα το ποσοστό του πληθωρισμού να κλείσει στο 3,7%-3,8%. Από την άλλη πλευρά, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης (ΑΕΠ) αναμένεται γύρω στο 1,8%-1,9%.

Επομένως, με βάση τον μαθηματικό τύπο που καθορίζει την αύξηση των συντάξεων, άθροισμα πληθωρισμού και ανάπτυξης διά δύο, το ποσοστό της αύξησης των συντάξεων θα κυμανθεί μεταξύ 2,65%-2,75% (3,7%+1,8%/2 = 2,75%).

Αυτό σημαίνει ότι το 2027 η μέση σύνταξη λόγω γήρατος από τα 975 ευρώ μεικτά που είναι τώρα θα φτάσει στα 1.000 ευρώ. Ειδικότερα οι χαμηλές συντάξεις των 600 ευρώ θα αυξηθούν κατά 16 ευρώ και οι υψηλές των 2.500 ευρώ κατά 65 ευρώ.

Σε ετήσια βάση οι χαμηλοσυνταξιούχοι θα έχουν όφελος 190 ευρώ, οι συνταξιούχοι της μεσαίας κατηγορίας θα κερδίσουν από 300 έως 450 ευρώ, αυτοί με αποδοχές έως 2.000 ευρώ θα ωφεληθούν έως 630 ευρώ και εκείνοι με αποδοχές άνω των 2.700 ευρώ θα έχουν αυξήσεις της τάξης των 850 ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση, η αύξηση που θα πάρουν οι συνταξιούχοι το 2027 θα είναι υψηλότερη από το 2,4% που πήραν φέτος. Και πάλι όμως το ποσοστό της αύξησης θα υπολείπεται του πληθωρισμού, δυσκολεύοντας την αξιοπρεπή διαβίωση των νοικοκυριών που καλούνται να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια.

Η προσωπική διαφορά

Η εθνική σύνταξη θα αυξηθεί για όλους τους συνταξιούχους και για όσους συνταξιοδοτηθούν μέσα στο 2027. Το, δε, ποσό με το σενάριο αύξησης 2,6% θα διαμορφωθεί στα 458,48 ευρώ από 446 ευρώ σήμερα.

Το στοιχείο που φέτος έχει μεγάλη σημασία στις αυξήσεις που θα χορηγηθούν τον Δεκέμβριο είναι ότι καταργείται πλήρως η προσωπική διαφορά και περίπου 670.000 συνταξιούχοι εισέρχονται στον κύκλο των αυξήσεων εισπράττοντας για πρώτη φορά πραγματικές αυξήσεις στην τσέπη και όχι λογιστικά στα χαρτιά.

Οι εν λόγω συνταξιούχοι εδώ και τρία χρόνια δεν έπαιρναν πραγματικές αυξήσεις, καθώς διατηρούσαν προσωπική διαφορά, αλλά έβλεπαν λογιστική απομείωση της προσωπικής τους διαφοράς στα χαρτιά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, περίπου 800.000 συνταξιούχοι δεν έλαβαν στο σύνολό τους τις αυξήσεις της περιόδου 2023-2025, καθώς αυτές συμψηφίστηκαν με την προσωπική διαφορά.
Οπως εκτιμούν οι ειδικοί στην ασφάλιση, χιλιάδες συνταξιούχοι (κυρίως του πρώην ΤΕΒΕ) που διατηρούσαν μεγάλη προσωπική διαφορά, πάνω από 300 ευρώ, αν δεν αποφασιζόταν η κατάργησή της, θα έπρεπε να περιμένουν έως και δέκα χρόνια για να πάρουν ζεστό χρήμα στην τσέπη.
Θυμίζουμε ότι, αντί των αυξήσεων, έπαιρναν το επίδομα προσωπικής διαφοράς, το οποίο καταργήθηκε.

Η αύξηση

Η πλήρης απάλειψη της προσωπικής διαφοράς δεν σημαίνει ότι η προσωπική διαφορά θα προστεθεί στο ποσό της σύνταξης. Θα συνεχίζει να υπάρχει στα χαρτιά, αλλά δεν θα επηρεάζει πλέον την ετήσια αύξηση της κύριας σύνταξης. Επομένως, φέτος το σύνολο των 2,5 εκατομμυρίων συνταξιούχων θα πάρει την ετήσια αύξηση 2,6%-2,7%.

Ετσι, συνταξιούχος με 35 χρόνια ασφάλισης, κύρια σύνταξη 1.300 ευρώ και εναπομείνασα προσωπική διαφορά 75 ευρώ θα λάβει νέα σύνταξη τον Δεκέμβριο 1.333,8 ευρώ (μηνιαία αύξηση 33,8 ευρώ και ετήσια 405,6 ευρώ).

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά κυρίως παλαιούς συνταξιούχους, πριν από τις 13/5/2016, οι οποίοι εξακολουθούν να έχουν θετική προσωπική διαφορά μετά τους επανυπολογισμούς. Για όσους δεν έχουν προσωπική διαφορά ή αυτή έχει ήδη μηδενιστεί, δεν αλλάζει ο τρόπος χορήγησης των αυξήσεων, καθώς ήδη λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αναπροσαρμογή.

Ειδικά οι συνταξιούχοι στους οποίους απονεμήθηκε σύνταξη πριν από τις 13/5/2016 και δεν έχει ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός τους, θα πάρουν την αύξηση στο ποσό της σημερινής σύνταξης και όταν αυτή επανυπολογιστεί θα υπολογιστούν εκ νέου όλες οι αυξήσεις (από 2023 έως και το 2027) με βάση το νέο ποσό. 

Δεν θα πάρουν αύξηση όσοι λαμβάνουν έναντι ή προσωρινή σύνταξη. Για αυτές τις κατηγορίες η αύξηση θα πιστωθεί μαζί με τα αναδρομικά που θα πληρωθούν όταν βγει η οριστική σύνταξη.